Robert Henry - Ploneour-Menez

ROBERT HENRY

Robert Henri, deus Ploneour-Menez, a zo perc'henn war kant devezh-arad koadoù, hag e tispleg deomp penaos e ra war o zro : plantañ, kempenn, gwerzhañ...

Testenn e brezhoneg komzet notennet gant Lors Jouin :

Lors : Ha mond a rez da bourmen un tamm 'maez … 'maez ar gêr amañ ?

Robert : O ya

Lors : Un tamm pelloc'h …

Robert : Mond a ran d'an estranjour ié da galoupad ahe

Lors : A ya

Robert : Da welet 'c'hoajoù

Lors : A ya

Robert : Um um

Lors : Ha peseurt … peseurt tu 'c'het ?

Robert : O ba'h en « nord » an « Irlande » hag « Pays de Galles » hag an « Ecosse »

Lors : A bet out bet du-se ?

Robert : Ya

Lors : A ya

Robert : En « Ecosse » omp bet warlene è … 'miz even hag neuhe d'« Allemagne » 'omp bet ié

Lors : Hag mond a rez da-eun a-c'hiz-se ?

Robert : Ket ket, gad, ga' paotred ar c'hoajoù

Lors : A, paotred ar c'hoajoù ?

Robert : Nign ' zo ur... ur … ur groupamant 'mod-se hag …

Lors : Ya ya

Robert : Hag e voiaj 'mod-se da welet peta ra 'r 'r all … an dra-he ' blij din gwelet peta … penaos a labour ar re all … broioù all è

Lors : Ya ya … ha peseurt difers 'peus gwelet just 'wac'h 'tre...

Robert : O bin, desket 'meump traoù hin, hag desket de'o 'meump iè

Lors : A ya

Robert : Ya … ya ya

Lors : Peta da skouer 'peus disket dê ?

Robert : Irlanded 'zo bet 'welet 'c'hanomp amañ da … c'hoant m'eus d'hond c'hoa' da welet an Irland ' an hin' 'zo prezidant dac'h ar c'hoajoù en « Irlande » eu … Robert Tottenham ma é beo 'tao n'ouzon ket … dao din telefoniñ da … an « expert forestier » da welet...

Lors : A ya

Robert : Ya … na eizh kant devezh-ar'd koat du-hont

Lors : Eizh kant devezh ar'd koat !

Robert : Ya plantet toud gantañ hin … 'raog eñ 'rae deñved hag e … ya, 'neus plantet toud e … e zouar e koachoù eu

Lors : Ha peseurt koat 'neus plantet ?

Robert : O, du-hont 'neus ket 'met pin hin … pin ha sapin … an dero hag ar fao hag an traoù 'rant seurt 'bet … 'rant ket 'met chom da vejetiñ 'taman' da sec'hiñ ahe ga'd an aer mor, an aer sal n'é ket mad de'o hin

Lors : A nann

Robert : Nann nann

Lors : Ha te 'lare din damaïck 'peus disket traoù dê … peseurt traoù 'peus disket dê ?

Robert : Bin penaos a reomp iè, penaos a blantomp hag … kar amañ nign 'neus disket minioc'h dê 'benn ar fin 'oa surtoud … bin o broioù n'int ket heñvel « tout à fait » dê è

Lors : Nann

Robert : Plantañ a reont un tamm mad stank … stankoc'h evidomp ene puzugur ene 'neus broioù aveleg a-leizh ma lakont ane'o sklaer « eh bien » un taol a'el a basa 'barzh hag a dorr 'tamet' a denn ane'o hin … setu … a reont … med … med da labourad o c'hoad 'meump gwelet gate iè, hag laret de'o penaos a reomp iè … med modernizet int è

Lors : Ha peta 'peus disket gate ?

Robert : Bin plantañ … plantañ stankoc'h matehe 'blam da gaoud neubeutoc'h a, a vrankoù ... a vrankoù bras 'barzh er gwez 'mod-se

Lors : A ya

Robert : Ya ya

Lors : Set' c'hwi 'peus koajoù pin eu ?

Robert : Ya ya ya, gwerz't 'm'eus da... da chinoayed en hañv paset

Lors : D'ar chinoayed ?

Robert : Ya

Lors : Re Kerahes ?

Robert : D'ac'h o c'herent matese me n'oun ket… ket ar re-he 'zo amañ 'vid ar c'hoajoù eu, 'vize 'prenañ

Lors : Ar chinoayed 'teu da veked amañ ?

Robert : O ya, o la la ya ya … o ya, deg vlâ 'zo matehe dijà

Lors : A ya

Robert : 'maint 'tond da brenañ koad amañ

Lors : Hag ur priz mad 'peus gwerz't nê ?

Robert : Bin ya, bin an dud 'zo 'kritikañ ne'o med mim' paotred ar c'hoajoù 'zo rekoured gate, ga' ar priz 'zo kresket dac'h a bevare int 'tao 'baoe 'maint deut da brenañ koad amañ

Lors : Mmm mm

Robert : Mm mm e 'raog 'oa ket 'met re 'vro amañ 'prenañ, hag e roen' demp 'pezh a garaent è puzugur e ouien 'n'em gle'et 'trese iè !

Lors : Ya … 'vel kustum koa !

Robert : Ya ya, ya ya … ' lec'h bremañ 'renkont … renkont lakaad ar priz 'benn kaoud koad è !

Lors : A ya ya ya … ha 'peus ket koad dero na koad vao na...

Robert : O yo yo yo, med 'meus ket … 'm'eus ket kemen-sé 'c'ha … ar bevare matehe dac'h a … 'm'eus … kant devezh-ar'd 'm'eus 'tre toud

Lors : Kant devezh-ar'd ?

Robert : Ya ya … matehe 'zo … ugent … ugent matehe pe per war 'n ugent 'tre koajoù … koajoù fo, hag un tamm bihan dac'h a doud ié

Lors : Ya

Robert : A ya setu n'é ket labour 'vank din, e 'benn galoupad partoud !

Lors : Nann

Robert : Ha plantañ, plantañ 'ran ié goud' ma 'vez troc'het a blantan adarre goude è

Lors : Ya

Robert : An dra-he 'zo un tamm labour è...

Lors : Sertanamant ya

Robert : Plantañ 'tre chosoù 'mod-se, n'é ket gwall komod hin

Lors : Nann

Robert : Ha 'vez ket plantet ga' … ga' 'r bal hin

Lors : Nann

Robert : 'Benn ober toulloù de'o

Lors : A nann med te 'zo e... e... e... ekipet mad amañ

Robert : Ya bin o ya, oustilhoù 'm'eus !

Lors : Ya … gwel't 'm'eus 'peus pinvioù … pinviachoù … med … set' red é dit tenn' ar chosoù 'raog ?

Robert : O ket … ket ...ket …bez' 'lod 'neus bet graet ahe med n'é ket mad hin 'blam ma teuez da dennañ ar chosoù a 'teu toud an douar, an douar maro, 'n douar melen dac'h a zindan ahe hag e vez mesket 'touesk an douar du da goude, hag 'neus ket 'met bac'h an douar du é e teuche mad ar plant iè, setu bremañ e leskomp ar chosoù 'mod-se

Lors : Ha set' 'vé plantet a goste koa

Robert : Ya ya ya, ya ya 'bac'h er renk 'mod-se, 'tre, 'tre ar chosoù ié

Lors : A ya set' 'tre... 'tre … ma 'zo diou rijenn chosoù 'vé graet 'tre ?

Robert : Ya ya ya … a ket 'barzh er renk e lakan-me

Lors : 'Barzh er renk ?

Robert : 'Barzh er renk, 'lec'h ma oa renk e-raog gwez amañ … hag ma c'hellan errout da lakaad e-kichenn ar chos 'mod-se puzugur 'ran grichoù bras 'mod-se hin ma c'hez da lakaad ar blantenn e-kichenn ahe 'teu un tamm mad gwelloc'h eu 'kichenn ar chos pugur ar chos a vrein' goude hag … hag 'ziges « humidité » ha yec'hed d'ar blantenn, hag 'teu un tamm mad gwelloc'h pa 'vé laket e skoach er chos 'mod-se

Lors : A ya

Robert : Ya

Lors : Hag plant' a rez pin adarre ?

Robert : Ya … a a-blasoù 'lakan kistin 'tama't

Lors : Kistin

Robert : Ya in douar mad ya med in douar paour 'dal' ket 'boan lakaad … lakaad

Lors : Kistin na dero

Robert : Kistin na dero na nintra

Lors : Nann

Robert : « Les feuillus » è ma kerez … peta 'vez graet dac'h an dra-he 'brezhoneg

Lors : N'oun ket ... ar gwé

Robert : Gwez ga' delioù

Lors : Ya gwé deliennet

Robert : Ya ya matehe

Lors : Ya matrehe n'ouzon ket med ur mare bennak't 'vo gouiet … 'tram 'vo .. 'vo graet

Robert : Dac'h an … dac'h an douar 'renkan lakaad hin ma é mad an douar da lakaad da lakaad dero pe vo pe gistin pe forzh peta … 'tama't « pleuplier » è 'bac'h an douar « humide » eu

Lors : Peta ?

Robert : « peuplier »

Lors : « peuplier » ya ya ya, ha 'blantez ket « sitka » ?

Robert : Yo « sitka » 'hin' 'lakan bac'h va douar

Lors : A ya

Robert : Med brem' 'ma' 'r c'hleñved warne è !

Lors : Peseurt kleñved ?

Robert : Ur c'hwilh ahe hag a zof 'zindan ar c'hroc'henn 'mod-se 'pad an hañv ahe, hag 'ra preñved goude hag a zebr toud ar c'hroc'henn dre zindan mod-se, hag ar vijenn a varv, a 'zo deut dac'h an « Alaska » per-ugent vlâ bennag 'zo 'gav din.

Lors : A bon

Robert : Mm deut dac'h a

Lors : Hag e zebant ar gwignin...

Robert : Ya ar c'hroc'henn dach a zindan 'mod-se

Lors : Ar c'hroc'henn

Robert : Ha setu ar rousin c'ha gate toud, setu ar vijenn a varv goude

Lors : A ya

Robert : Gwel' a rez e koajoù e welez gwez sec'h 'tousk ar 'r all

Lors : Ya ya gwel't 'm'eus … ha se 'n hin' é koa

Robert : Ya ya ya nemet bremañ 'zo ka't eun … eur c'hwilh all hag a zebr hag a zebr ar re-he

Lors : A bon

Robert : Setu 'reomp … reomp … 'savomp dac'h dac'h ar re all, dac'h « rhyzophagus » ahe c'hwilhed bihan du hag a zo an hanter bihanoc'h eget egile, med deb'iñ 'ra 'néañ memestra !

Lors : A, n'é ket fall !

Robert : Nann, eürusamant 'neuint ka't an dra-he, 'nes da se damaïch ar « sitka » 'oa razet dac'har vro hin !

Lors : Bin ya ya

Robert : O ya mond a rae buan hin

Lors : Ha pevare 'peus lar't 'oa...'oa … 'oa c'hoarve'et … 'oa digoue'et ar c'hwil kentañ ?

Robert : Per-ugent vlâ 'zo … 'oe 'ba 'ba 'n « Alaska » … 'oa ket deut pell ' tond amañ hin !

Lors : A ya

Robert : Kredapl 'wac'h é deut da heul' plañch pe da heul' gwez, kredapl 'wac'h

Lors : Ya

Robert : Kar n'é ket deut dre mor 'mod-se , ha ha ha ha !

Lors : N'é ket deut dre mor nann … zur !

 

Testenn e brezhoneg skrivet adlennet gant Francis Favereau :

Lors : Ha mond a rez da bourmen un tamm er-maez … er-maez ar gêr amañ ?

Robert : O ya

Lors : Un tamm pelloc'h …

Robert : Mond a ran d'an estranjour ivez, da galoupad aze !

Lors : A ya

Robert : Da welout ar c'hoadoù

Lors : A ya

Robert : Mmm mmm

Lors : Ha peseurt … peseurt tu ez it

Robert : O, e-barzh en « nord » an « Irlande » hag « Pays de Galles » hag an « Ecosse »

Lors : A, bez' out bet du-ze

Robert : Ya

Lors : A ya

Robert : En « Ecosse » ez omp bet warlene ivez … e miz even hag neuze d'« Allemagne » ez omp bet ivez

Lors : Hag … mond a rez da unan a-giz-se ?

Robert : Ket ...ket gant … gant paotred ar c'hoadoù

Lors : A, paotred ar c'hoadoù ?

Robert : Ni a zo ur … ur … ur groupamant a-mod-se hag …

Lors : Ya ya

Robert : Hag a veaj a-mod-se da welout petra a ra ar re all … an dra-ze a blij din gwelout penaos a labour ar re all … broioù all ivez

Lors : Ya ya, ha peseurt diferañs ho peus gwelet just awalc'h etre …

Robert : O bin desket hon eus traoù, hin, ha desket dezho hon eus ivez

Lors : A ya

Robert : Ya … ya ya

Lors : Petra da skouer ho peus desket dezho ?

Robert : Irlanded a zo bet o welout ac'hanomp amañ da ...c'hoant am eus da vond c'hoazh da welout an Irland … an hini a zo prezidant diouzh ar c'hoadoù en Irland e … Robert Tottenham mar d'eo beo atao n'ouzon ket … dav din telefoniñ da... un « expert forestier » da welout

Lors : A ya

Robert : Ya … en doa eizh kant devezh-arad koad du-hont

Lors : Eizh kant devezh-arad koat !

Robert : Ya … plantet toud gantañ « hein » … araok eñ a rae deñved hag e … ya en deus plantet toud e … e zouar e koadoù ivez

Lors : Ha peseurt koat en deus plantet ?

Robert : O du-hont n'en deus ket nemet pin « hein » … pin ha sapin … an derv hag ar fao hag an traoù na reont seurt ebet … na reont ket nemet chom da vejetiñ peotramant da sec'hañ aze, gant an aer mor an aer sal n'eo ket mad dezho, « hein »

Lors : A nann ?

Robert : Nann nann

Lors : Ha te a lare bremaik az peus desket traoù dezho … peseurt traoù az peus desket dezho ?

Robert : Bin, penaos a reomp ivez … penaos a blantomp hag … kar amañ ni hon eus desket muioc'h dezho, a-benn ar fin e oa surtoud … bin o broioù n'int ket heñvel « tout à fait » dezho ivez

Lors : Nann

Robert : Plantañ a reont un tamm mad stank... stankoc'h evidomp eno, peogwir eno en deus broioù aveleg e-leizh, ma lakeont anezho sklaer « eh bien » un taol avel a basa e-barzh, hag a dorr peotramant a denn anezho « hein » … setu … a reont ...mes … mes da labourad o c'hoad hon eus gwelet ganto ivez, ha laret dezho penaos a reomp ivez … mes modernizet int ivez !

Lors : Ha petra ho peus desket ganto ?

Robert : Bin plantañ … plantañ stankoc'h marteze abalamour da gaoud neubeutoc'h a … a …a vrankoù bras e-barzh er gwez a-mod-se

Lors : A ya

Robert : Ya ya

Lors : Setu c'hwi ho peus koadoù pin ivez ?

Robert : Ya ya ya, gwerzet am eus da … da chinoayed en hañv paset.

Lors : D'ar chinoayed ?

Robert : ya

Lors : Re Kerahes ?

Robert : Diouzh o c'herent marteze me n'ouzon ket … ket, ar re-se a zo amañ evid ar c'hoadoù ivez e veze o prenañ

Lors : Ar chinoayed a teu da veteg amañ ?

Robert : O ya, o la la ya ya … o ya, deg vloaz a zo marteze dijà !

Lors : A ya

Robert : Emaint o tond da brenañ koad amañ.

Lors : Hag ur priz mad ho peus gwerzet anezho ?

Robert : Bin ya, bin an dud a zo o kritikañ anezho, mes ni paotred ar c'hoadoù a zo rekouret ganto, gant ar priz a zo kresket diouzh a bevare int atao abaoe emaint deuet da brenañ koad amañ

Lors : Mmm mm

Robert : Mmm mm araok ne oa ket nemet re ar vro amañ o prenañ hag e roent deomp ar pezh a garaent ivez peogwir e ouient en em glevout etrese ivez

Lors : Ya … evel kustum koa

Robert : Ya ya … ya ya … e-lec'h bremañ e rankeont … e rankeont lakaad ar priz a-benn kaoud koad ivez

Lors : A ya ya ya … ha n'ho peus ket koad derv na koad fao na …

Robert : O eo eo eo mes n'am eus ket … n'am eus ket kement-se moarvat … ar bevare marteze diouzh a … m'eus … kant devezh-arad am 'eus etre toud.

Lors : Kant devezh-arad ?

Robert : Ya ya ... marteze a zo … ugent … ugent marteze pe pevar war an ugent etre koadoù ...koadoù fao, hag un tamm bihan diouzh a doud ivez

Lors : Ya

Robert : A ya setu n'eo ket labour a vank din, a-benn galoupad partoud !

Lors : Nann

Robert : Ha plantañ … plantañ a ran ivez, goude ma vez troc'het a blantan adarre ivez.

Lors : Ya

Robert : An dra-se a zo un tamm labour ivez.

Lors : Sertanamant ya

Robert : Plantañ etre souchoù a-mod-se n'eo ket gwall komod « hein »

Lors : Nann

Robert : Ha ne vez ket plantet gant … gant ar bal « hein »

Lors : Nann

Robert : A-benn ober toulloù dezho

Lors : A nann mes te a zo e... e... e... ekipet mad amañ

Robert : Ya bin o ya, oustilhoù am eus !

Lors : Ya gwelet am eus ho peus binvioù … binviachoù … mes … setu ret eo dit tennañ ar souchoù [chosoù] araok ?

Robert : O ket … ket … ket … bezañ … lod en deus bet graet aze mes n'eo ket mad « hein » abalamour ma teuez da dennañ ar souchoù [chosoù] a deu toud an douar … an douar marv, an douar melen diouzh a zindan aze, hag e vez mesket e-touesk an douar du da c'houde, ha n'en deus ket nemet e-barzh an douar du eo e teufe mad ar plant ivez, setu bremañ e laoskomp ar souchoù [chosoù] a-mod-se

Lors : Ha setu e vez plantet a-gostez koa

Robert : Ya ya ya, ya ya e-barzh ar renk a-mod-se etre ...etre ar souchoù [chosoù] ivez

Lors : A ya setu etre … etre … ma z'eus diou regenn souchoù [chosoù] a vez graet etre

Robert : Ya ya ya … a ket, e-barzh ar renk a lakan-me

Lors : E-barzh ar renk ?

Robert : E-barzh ar renk, e-lec'h ma oa renk araok, gwez amañ … hag ma c'hellan erruiñ da lakaad e-kichenn ar chos a-mod-se peogwir a reont gwrizioù bras a-mod-se « hein », ma c'hez da lakaad ar blantenn e-kichenn aze a teu un tamm mad gwelloc'h ivez e-kichenn ar souch [chos] peogwir ar souch a vreina goude hag … hag a zegas « humidité » ha yec'hed d'ar blantenn, hag a teu un tamm mad gwelloc'h pa vez lakaet e-skoaz ar souch a-mod-se

Lors : A ya

Robert : Ya

Lors : Hag plantañ a rez pin adarre ?

Robert : Ya … a …. a blasoù e lakan kistin, peotramant...

Lors : Kistin ?

Robert : Ya, en douar mad ya, mes en douar paour ne dalv ket ar boan lakaad ...lakaad...

Lors : Kistin na derv

Robert : Kistin na derv na netra

Lors : Nann

Robert : « Les feuillus » ivez ma karez … petra a vez graet diouzh an dra-ze e brezhoneg ?

Lors : N'ouzon ket … ar gwez …

Robert : Gwez gant delioù

Lors : Ya gwez deliennet

Robert : Ya ya marteze

Lors : Ya marteze, n'ouzon ket, mes ur mare bennaket e vo gouezet peotramant e vo … e vo graet

Robert : Diouzh an … diouzh an douar e rankan lakaad « hein » ma'z eo mad an douar da lakaad … da lakaad derv pe faou pe gistin pe forzh petra … peotramant « peuplier » e-barzhan douar « humide « ivez

Lors : Petra

Robert : « peuplier »

Lors : « peuplier » ya ya ya, ha ne blantez ket « sitka » ?

Robert : Eo, « sitka » eo an hini a lakan e-barzh va douar.

Lors : A ya

Robert : Mes bremañ ema ar c'hleñved warnezho ivez

Lors : Peseurt kleñved ?

Robert : Ur c'hwil, aze, hag a zov a-zindan ar c'hroc'henn a-mod-se e-pad an hañv aze, hag a ra preñved goude hag a zebr toud ar c'hroc'henn dre zindan a-mod-se, hag ar wezenn a varv … a zo deuet diouzh an « Alaska » pevar-ugent vloaz bennak a zo … a gav din

Lors : A bon

Robert : Mmm deuet diouzh a...

Lors : Hag a zebront ar gwinnien …

Robert : Ya ar c'hroc'henn diouzh a-zindan a-mod-se

Lors : Ar c'hroc'henn ?

Robert : Ha setu ar rousin ez a ganto toud, setu ar wezenn a varv goude

Lors : A ya

Robert : Gwelout a rez, e koadoù a welez gwez sec'h e-touesk ar re all

Lors : Ya ya …. gwelet am 'eus … ha se an hini eo koa

Robert : Ya ya ya nemet bremañ a zo kavet unan … ur c'hwil all hag a zebr ar re-ze !

Lors : A bon

Robert : Setu a reomp … a reomp … a savomp diouzh, diouzh ar re all, diouzh « Ryzophagus » aze, c'hwiled bihan du hag a zo an hanter bihanoc'h eget egile, mes debriñ a ra anezhañ memestra !

Lors : A, n'eo ket fall !

Robert : Nann eürusamant o deus kavet an dra-ze … nes da ze bremaïk ar « sitka » e oa razet diouzh ar vro « hein » !

Lors : Bin ya ya

Robert : O ya mont a rae buan « hein » !

Lors : Ha pevare az peus laret e oa … e oa … e oa c'hoarvezet … e oa degouezhet ar c'hwil kentañ ?

Robert : Pevar-ugent vloaz a zo … e oa e-barzh e-barzh an « Alaska » … ne oa ket deuet pell o tont amañ « hein »

Lors : A ya

Robert : Kredapl awalc'h eo deuet da heul pleñch, pe da heul gwez kredapl awalc'h...

Lors : Ya

Robert : Kar n'eo ket deuet dre mor a-mod-se, ha ha ha ha ha !

Lors : N'eo ket deuet dre mor nann … sur !

Komzoù Brezhoneg

Komzoù brezhoneg est une série de vidéos tournées par Lors Jouin pour recueillir, auprès de bretonnants natifs, un échantillon des parlers et des accents qui font la diversité de la langue bretonne.

Partenaire

Skol Vreizh